Szybki kontakt

Kontakt: +48 601 358 232

Centrum Prawa Pracy

Zwolnienia grupowe – warunki i kryteria

Zwolnienia grupowe są zwolnieniami dużej grupy pracowników z przyczyn, które nie dotyczą pracowników. W większości przypadków wiążą się ze złą kondycją finansową przedsiębiorstwa. 

W dzisiejszej publikacji zostaną omówione następujące kwestie:

  • jakie warunki muszą zostać spełnione, aby zwolnienie było zwolnieniem grupowym,
  • jak policzyć pracowników,
  • czym są przyczyny niedotyczące pracowników,
  • jakie są kryteria doboru pracowników do zwolnienia,
  • jak przedstawia się ochrona pracowników,
  • ile wynosi odprawa. 

 

Zasady zwolnień grupowych

 

Jak wcześniej wspomniano, zwolnienia grupowe są zwolnieniami z przyczyn, które nie dotyczą pracowników. Oznacza to, że przyczyny zwolnień są zależne od pracodawcy. Pracodawca, który prowadzi działalność gospodarczą i zatrudnia pracowników ponosi pewne ryzyko dotyczące tego przedsięwzięcia. Zdarza się tak, że pracodawca nie może sprostać wymaganiom, które stawia rynek, dlatego też pojawiają się problemy natury ekonomicznej, które są najczęstszym powodem zwolnień grupowych. 

1⃣ Pierwszym warunkiem zwolnień grupowych jest ilość pracowników. Zwolnień grupowych może dokonać pracodawca, który zatrudnia co najmniej 20 pracowników, jeśli w okresie, który nie przekracza 30 dni, przeprowadzi redukcję zatrudnienia poprzez wypowiedzenie umowy o pracę bądź na mocy porozumienia stron z przyczyn niedotyczących pracowników i zwolnienia obejmą: 

  • 10 pracowników (jeśli pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników),
  • 10% pracowników (w sytuacji, kiedy pracodawca zatrudnia minimum 100 pracowników, lecz mniej niż 300 pracowników,
  • 30 pracowników (kiedy pracodawca zatrudnia 300 bądź więcej pracowników). 

2⃣ Kolejna zasada zwolnień grupowych dotyczy zawiadomienia związków zawodowych bądź przedstawicieli pracowników. Pracodawca musi powiadomić ich o przyczynach zwolnienia, a także sposobie przeprowadzenia tych działań.

3⃣ Pracodawca musi również zawiadomić Powiatowy Urząd Pracy o tym, jakie są przyczyny zwolnień grupowych.

4⃣ Pracodawca jest także zobowiązany do tego, aby przeprowadzić konsultacje ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami pracowników odnośnie sposobu wdrożenia zwolnień grupowych.

5⃣ Za kolejną zasadę zwolnień grupowych należy uznać konieczność zawarcia porozumienia ze związkami zawodowymi lub, jeśli nie ma związków zawodowych, pewnych ustaleń odnośnie zwolnień grupowych, w regulaminie zasad postępowania wobec pracowników, których dotknie zwolnienie grupowe. 

6⃣ Pracodawca musi również zawiadomić Powiatowy Urząd Pracy o zawartym porozumieniu lub o ustaleniach zawartych w regulaminie. 

7⃣ Kolejną ważną zasadą jest wręczenie oświadczeń o rozwiązaniu umowy i wypłacenie należnych odpraw. 

 

O czym warto pamiętać: 

Rozwiązanie umowy o pracę może odbyć na dwa sposoby:

  • rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem,
  • porozumienie stron o zakończeniu umowy o pracę. 

 

Jak policzyć pracowników?

 

W przypadku zwolnień grupowych nie ma znaczenia to, czy pracodawca zatrudnia pracowników na część etatu czy na cały etat. Znaczenie ma fakt, iż są zatrudnieni na umowę o pracę. Istotna jest liczba zatrudnionych pracowników w momencie wypowiadania umowy.

Jeśli chodzi o pracowników tymczasowych, to pracownik nie może zostać wliczony do liczby zatrudnionych, jeśli umowa uległa rozwiązaniu z powodu upływu czasu, na który została zawarta. 

Do stanu zatrudnienia nie można zaliczyć również pracowników, którzy świadczą pracę w ramach umów o charakterze cywilnym. 

 

Przyczyny niedotyczące pracowników

 

Przesłankę przedmiotową stanowi konieczność rozwiązania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Do takich przyczyn zalicza się:

  • ograniczenie zakresu działalności,
  • brak zleceń,
  • siłę wyższą, tj. pożar w zakładzie pracy, powódź,
  • zmiany organizacyjne: przekształcenie, podział, łączenie komórek, przeniesienie zakładu do innej miejscowości. 

 

Kryteria doboru pracowników do zwolnienia grupowego

 

Przy zwolnieniach grupowych pracodawca musi wytypować pracowników, którzy zostaną zwolnieni. Jednak tutaj nie może kierować się pełną dowolnością. Pracodawca, który dokonuje zwolnień grupowych powinien wykazać, że kryteria doboru pracownika były sprawiedliwe. Powinien również brać pod uwagę wszystkich pracowników, których to dotyczy. 

Kryteria te powinny być związane z okolicznościami dotyczącymi: 

  • wykształcenia,
  • przebiegu zatrudnienia,
  • stażu pracy,
  • rodzaju posiadanych kwalifikacji,
  • pozyskanych kwalifikacji.

 

O czym warto pamiętać:

Podczas ustalania kryteriów doboru pracowników do zwolnienia, pracodawca powinien przestrzegać zasady niedyskryminowania pracowników. 

 

Pracownicy pod ochroną

W ramach zwolnień grupowych pracodawca nie może zwolnić pracowników, którzy są objęci szczególną ochroną. Pracownikom tym pracodawca może jednak wypowiedzieć dotychczasowe warunki płacy lub pracy. Do osób tych zalicza się: 

1⃣ pracowników, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego,

2⃣ pracownice w ciąży,

3⃣ pracowników w okresie urlopu macierzyńskiego i na warunkach urlopu macierzyńskiego,

4⃣ pracowników w okresie urlopu rodzicielskiego i ojcowskiego,

5⃣ pracownika, który jest członkiem rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego,

6⃣ pracownika, który jest członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej,

7⃣ pracownika, który jest członkiem zakładowej organizacji związkowej, upoważnionego do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy,

8⃣ pracownika, który jest członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej,

9⃣ pracownika, który jest członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, organu przedstawicielskiego lub przedstawicielem pracowników w spółce europejskiej,

1⃣0⃣ pracownika, który jest członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, organu przedstawicielskiego lub przedstawicielem pracowników w spółdzielni europejskiej,

1⃣1⃣ pracownika, który jest członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, zespołu przedstawicielskiego albo przedstawicielem pracowników w radzie nadzorczej spółki powstałej w wyniku połączenia transgranicznego spółek, 

1⃣2⃣ pracownika, który jest społecznym inspektorem pracy, 

1⃣3⃣ pracownika, który został powołany do odbycia czynnej służby wojskowej, służby zastępczej, zasadniczej służby wojskowej albo przeszkolenia wojskowego,

1⃣4⃣ pracownika, który jest członkiem rady pracowników, przedstawicielem pracowników uprawnionym do uzyskiwania od pracodawcy informacji i prowadzenia z nim konsultacji.

 

Odprawa – ile wynosi

Pracownikowi, który został zwolniony w ramach zwolnienia grupowego przysługuje odprawa pieniężna w następującej wysokości:

  • jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata,
  • dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat,
  • trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.

O czym warto pamiętać:

Wysokość odprawy pieniężnej nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy.

 

Jeśli zostałeś zwolniony w ramach zwolnienia grupowego, a pracodawca nie wypłaca Ci należnej odprawy i chciałbyś wiedzieć jakie masz prawa, skonsultuj się ze specjalistami z Centrum Prawa Pracy – adwokaci wyjaśnią Ci, jakie masz możliwości i podejmą działania w Twojej sprawie.